Przegląd ekologiczny

Najczęściej zachodzi taki scenariusz. „Życzliwy” sąsiad lub zwolniony pracownik pisze do urzędu (organu ochrony środowiska) zawiadomienie, że przedsiębiorca w toku swojej działalności postępuje w sposób, który ma negatywny wpływ na środowisko. Z praktyki wiadomo, że mogą być to nawet całkiem abstrakcyjne zarzuty: zakopywanie odpadów na terenie firmy, palenie w nocy odpadów w piecu c.o., nieprzestrzegania norm hałasu, wykonywanie działalności przy braku kompletu stosownych pozwoleń.  Jeśli taka informacja wydaje się wiarygodna, powiadomiony urząd może nakazać przedsiębiorcy wykonanie przeglądu ekologicznego, czyli bardzo szczegółowego opracowania określającego, czy i w jakim zakresie przedsiębiorca przestrzega zasady i przepisy ochrony środowiska.

           

Najczęściej urząd zanim nakaże przegląd ekologiczny, przeprowadza wcześniej kontrolę. Oczywiście nie jest konieczne, aby ktoś Cię zadenuncjował. Urząd może trafić do Ciebie w ramach rutynowego postępowania.

           

Zgodnie treścią art. 237 ustawy, dla nakazania przeglądu ekologicznego wymaga się tylko stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. To sformułowanie jest bardzo ogólne i pozostawia urzędnikowi bardzo dużą uznaniowość. Jeśli wiec urzędnik stwierdzi „możliwość”, zostaniesz jako przedsiębiorca zobligowany do wykonania i przedłożenia przeglądu ekologicznego. A są to dla Ciebie niemałe koszty!

           

Opracowanie przeglądu zazwyczaj będziesz musiał zlecić profesjonalistom i zapłacić im przeciętnie wynagrodzenie od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.

           

Jeśli Twoja instalacja jest zaliczona do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, już z ustawy wynika, co powinien zawierać przegląd ekologiczny.

Jest to:

1. Bardzo szczegółowy opis instalacji, obejmujący między innymi:
   • rodzaj, wielkość i usytuowanie instalacji wraz z informacją o jej stanie technicznym,
   • powierzchnię zajmowanego terenu lub obiektu budowlanego,
   • rodzaj technologii,
   • istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej,
   • istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
   • istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty i obszary poddane ochronie,
2. Określenie oddziaływania na środowisko instalacji, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.
3. Opis działań mających na celu zapobieganie i ograniczanie oddziaływania na środowisko,
4. Porównanie wykorzystywanej technologii z technologią proekologiczną określoną w art. 143 ustawy,
5. Wskazanie, czy dla instalacji konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich,
6. Zwięzłe streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w przeglądzie,
7. Nazwisko osoby lub osób sporządzających przegląd.

Jeśli Twoja inwestycja nie zalicza się do kategorii opisanej powyżej to urząd określa, które z tych wymagań Cię obowiązują.

                       

Ponieważ przegląd nakazywany jest w drodze decyzji administracyjnej, pozostaje Ci do dyspozycji standardowa droga odwołania przewidziana w postępowaniu administracyjnym.

           

Jak się łatwo domyślić, wiele podmiotów obciążonych obowiązkiem sporządzenia przeglądu ekologicznego odwoływało się od tych decyzji. Sprawy te często również opierały się o sądy. Orzecznictwo jest tu w miarę zgodne. Niestety nie jest ono korzystne dla przedsiębiorców. Sądy orzekają, że organ ochrony środowiska w zakresie swoistego luzu decyzyjnego może nałożyć na korzystającego ze środowiska obowiązek sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego, także wówczas, gdy w związku z funkcjonowaniem konkretnej instalacji występuje jedynie możliwość negatywnego jej oddziaływania na środowisko.

           

Wszystko pozostało więc w rękach urzędników, bo nawet sąd nie dał jasnej wykładni jak należy interpretować „możliwość” nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego.