Musisz wykazać efekty wdrożenia SZŚ? Pomoc znajdziesz w normie ISO 14031!
Wdrożenie SZŚ to nie „sztuka dla sztuki” i jak każda działalność biznesowa podlega ocenie efektów jej działania.. Jeśli zatem chcesz wykazać, że Twoja firma prowadzi proekologiczna działalność i są tego określone efekty, możesz to zrobić wykorzystując odpowiednie sposoby pomiaru, oceny oraz prezentowania tych wyników. Jak to zrobić wskaże Ci jedna z norm rodziny ISO 14000 - norma ISO14031.
Wytyczne zawarte w normie ISO 14031 pozwalają przeprowadzić ocenę działań podjętych w celu zmniejszenia negatywnego wpływu na środowisko poprzez ich monitoring i udokumentowanie wyników tych działań. Pozwalają tez na określenie stopnia realizacji przyjętej polityki, celów i zadań środowiskowych.
Wyróżnia ona następujące grupy wskaźników:
- Wskaźniki efektywności działalności środowiskowej- EPI, które dzielą się na
- wskaźniki osiągnięć zarządczych -MPI,
- wskaźniki osiągnięć operacyjnych- OPI,
- Wskaźniki stanu środowiska- ECI
Wskaźniki osiągnięć zarządczych -MPI
Dotyczą one ogólnego systemu zarządzania i odnoszą się do działań, jakie podejmowane są w firmie w celu poprawy stanu środowiska.
Przykładami takich wskaźników mogą być:
- liczba pracowników przeszkolonych odniesiona do liczby wymagających przeszkolenia,
- liczba osób przeszkolonych wśród podwykonawców,
- liczba wyrobów dla których przewidziano demontaż, recykling lub ponowne użycie,
Wskaźniki osiągnięć operacyjnych - OPI
Pozwalają na identyfikowanie i ocenę podjętych działań, których celem jest spełnienie przyjętej w firmie polityki ochrony środowiska i związanych z nią celów i zadań. Wśród tych wskaźników można wyróżnić trzy grupy.
Pierwszą grupę stanowią wskaźniki wejścia, które dzielą się na:
- wskaźniki materiałowe - to wskaźniki związane ze zużywanymi przez przedsiębiorstwo materiałami i surowcami oraz z efektywnością tego zużycia (np.: ilość materiałów użytych na jednostkę wyrobu, ilość wody na jednostkę wyrobu, ilość materiałów przetwarzanych, zdatnych do recyklingu lub ponownie użytych),
- wskaźniki energetyczne - ich zadaniem jest umożliwienie racjonalnego zużycia nośników energii, ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko poprzez m.in. zastępowanie nośników energii (np.: ilość energii wytworzonej z produktów ubocznych lub przez strumienie procesowe lub ilość energii zużytej danego rodzaju) lub redukcję jej zużycia. Wskaźniki te mają także za zadanie wspieranie planowanych inwestycji związanych z zarządzaniem energią (np. sprawność energetyczna maszyn i urządzeń),
- wskaźniki zużycia wody - pozwalają określić, w jakich ilościach Twoja firma wykorzystuje różne rodzaje wody oraz jaki jest ich udział w całkowitym zużyciu tego surowca.,
- wskaźnik usług wspomagających działania operacyjne w organizacji - który obejmuje np. ilość materiałów niebezpiecznych i środków czyszczących wykorzystywanych przez dostawcę.
Drugą grupę stanowią wskaźniki wyjścia. Ich zadaniem jest określenie charakterystyki produktu i miejsc redukcji strumienia odpadów.
W tej grupie wyróżnia się wskaźniki związane z:
- odpadami stałymi, stanowiące zbiór danych o ilości i strukturze odpadów oraz kosztach związanych z ich składowaniem.,
- emisją do atmosfery - dotyczą jej wielkości,
- ściekami - określają dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń w ściekach,
- wskaźnikami produktowymi - pozwalają określić nastawienie przedsiębiorstwa na produkowanie produktów przyjaznych środowisku z surowców i materiałów przyjaznych środowisku.
Trzecia grupa wskaźników dotyczy urządzeń technicznych i wyposażenia. Przykładami takich wskaźników są np.powierzchnia gruntu wykorzystywana do celów produkcyjnych lub do wytworzenia jednostki energii, a także średnie zużycie paliw przez pojazdy organizacji. Aby stworzyć wskaźniki dotyczące infrastruktury musisz najpierw przeprowadzić ewidencję wszystkich urządzeń znajdujących się w przedsiębiorstwie oraz wszystkich zdarzeń, jaki zaszły podczas ich eksploatacji.
Wskaźniki warunków środkowych - ECI
Dostarczają informacji o stanie środowiska w najbliższym otoczeniu przedsiębiorstwa, regionalnym, krajowym lub globalnym. Możesz je wykorzystać przy określaniu celów środowiskowych związanych m.in. ze zmniejszaniem niepożądanego wpływu na otoczenie oraz przygotowania się na wypadek awarii. Przykładami w skali lokalnej mogą być: -temperatura otoczenia w rejonie w określonej odległości od urządzeń organizacji, częstość przypadku smogu fotochemicznego na danym obszarze itd.,
Norma ISO14031 przeznaczona jest głównie do wewnętrznego użytku w przedsiębiorstwie jednak opisane w niej wskaźniki możesz użyć do porównania osiągnięć Twojej firmy z osiągnięciami innych podmiotów.
Podstawa prawna:
Norma PN -EN ISO 14031: 2002,
Norma PN-EN ISO 14001:2005.
Norma PN -EN ISO 14031: 2002,
Norma PN-EN ISO 14001:2005.
