Oszczędzaj czas! Realizuj wymogi normy ISO 14001 i przepisów w ramach jednej procedury!
Niektóre firmy, których działalność może stwarzać ryzyko awarii dla ludzi, środowiska podlegają przepisom dotyczącym postępowania na wypadek wystąpienia zagrożenia. Punkt 4.4.7 normy ISO 14001 zawiera wymagania dotyczące gotowości i reagowania na awarie. Czy te wymagania są identyczne?
Firmy działające zgodnie z ISO 14001 muszą zagadnienia związane z zapewnieniem gotowości na wypadek wystąpienia awarii oraz sposób reagowania na nie włączyć w system zarządzania środowiskowego. Zakłady o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej mają obowiązek opracowania planów operacyjno-ratowniczych dotyczących postępowania w zakresie poważnych awarii przemysłowych. Czy te dwa wymogi możesz połączyć?
Wymagana normą ISO 14001 procedura identyfikowania potencjalnych wypadków i sytuacji awaryjnych oraz reagowania na awarie powinna obejmować następujące elementy:
- charakter występujących zagrożeń,
- potencjalny rodzaj i skalę zagrożenia,
- metody reagowania na awarie i zagrożenia,
- komunikację wewnętrzną i zewnętrzną,
- działania w celu minimalizacji strat dla środowiska,
- sposoby ograniczania skutków zagrożeń i awarii i reagowania na nie,
- ocenę stanu po awarii w celu ustalenia działań korygujących i zapobiegawczych,
- okresową weryfikację procedury reagowania na awarie i sytuacje niebezpieczne,
- wykaz kluczowego personelu i służb pomocy,
- drogi ewakuacyjne i punkty zbiórki,
- zagrożenia ze strony pobliskich organizacji lub urządzeń,
- wzajemną pomoc sąsiadujących organizacji.
Jeśli Twoja firma ma wdrożony system ISO 14001, pożądanym elementem jest okresowa praktyczna weryfikacja powyższych procedur. Oczywiście w ramach ćwiczeń, a nie wystąpienia rzeczywistej awarii. To pozwoli na spełnienie jednego z głównych założeń ISO związanego z ciągłym doskonaleniem systemów zarządzania środowiskowego
A jak to wygląda w przypadku innych przedsiębiorstw?
Jeśli twoja firma to:
- zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (ZZR) lub
- zakład o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. (ZDR)
Plany te powinny obejmować :
- zakładane działania w celu ograniczania skutków awarii dla ludzi i środowiska,
- propozycje metod i środków służących ochronie ludzi i środowiska przed skutkami awarii,
- informację o występujących zagrożeniach, podjętych środkach zapobiegawczych i o działaniach w razie awarii, którą przedstawiasz społeczeństwu, właściwym organom Państwowej Straży Pożarnej, wojewodzie, WIOŚ, staroście, wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta,
- wskazanie sposobów usunięcia skutków awarii przemysłowej i przywrócenia środowiska do stanu poprzedniego, a gdy nie jest to możliwe - określenie zabiegów mających na celu rekultywację,
- wskazanie sposobów zapobiegania transgranicznym skutkom awarii przemysłowej.
Uwaga! Musisz również uwzględnić ostatnią zmianę z 5 grudnia 2008 r. zmieniającą rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 17 lipca 2003 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać plany operacyjno-ratownicze (Dz. U. Nr 229, poz. 1527). Zgodnie z nią do planu operacyjno-ratowniczego musisz dodać wykaz osób i obiektów użyteczności publicznej, które mogą zostać dotknięte skutkami awarii (dotyczy to firm ZDR).
Jak połączyć dwie procedury w jedną ?
- Jeśli jako firma ZZR i ZDR planujesz wprowadzenie ISO 14001, wystarczy abyś w planie operacyjno- ratowniczym uwzględnił wszystkie elementy wymagane w punkcie 4.4.7 normy ISO 14001. W ten sposób w ramach jednej procedury spełnisz zarówno wyżej wymienione wymagania prawne, jak i zrealizujesz wymaganie normy zapewnienia jakości.
- Jeśli Twoja firma posiada już ISO 14001, a rozszerzasz swoje działania o elementy kwalifikujące ją do grupy firm ZZR lub ZDR, możesz w ramach funkcjonującego systemu zarządzania środowiskowego zrealizować wymaganie wynikające z prawa. Wystarczy, że ujmiesz wszystkie istotne punkty w jednym planie - nie będziesz wówczas musiał powielać procedur wynikających z wymagań ISO i przepisów.
- Jeśli Twoja firma dopiero przygotowuje się do wprowadzenia SZŚ, albo poszukujesz metodyki podejścia do problemu awarii, również możesz skorzystać z informacji zawartych w przepisach związanych z opracowaniem planów operacyjno-ratunkowych. Przepisy ustawy oraz rozporządzeń wykonawczych mogą stanowić doskonałą inspirację dla objęcia odpowiednimi procedurami sytuacji awaryjnych nie kwalifikujących się formalnie do kategorii poważnych awarii przemysłowych.
Podstawa prawna:
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 17 lipca 2003 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać plany operacyjno-ratownicze (Dz.U z 2003 r. nr 131, poz. 1219).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 5 grudnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać plany operacyjno-ratownicze (Dz.U. z 2008 r. nr 229, poz. 1527).
- Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 12 września 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać raport o bezpieczeństwie zakładu o dużym ryzyku (Dz.U. 2005 r. nr 197, poz. 1632).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy i Polityki Społecznej z 29 maja 2003 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać raport o bezpieczeństwie zakładu o dużym ryzyku (Dz.U. 2003 r. nr 104, poz. 970 z późn. zm.).