System zarządzania środowiskowego - to nie tylko koszt certyfikatu!
Chęć posiadania systemu zarządzania środowiskowego ISO 14001 jest bardzo kusząca - daje firmie wiele różnych korzyści. Ile Cię to będzie kosztowało? Koszty certyfikacji oraz audytów okresowych to nie wszystkie koszty, które związane są z ISO 14001. Wykonując kalkulację powinieneś uwzględnić bardzo szeroki zakres danych, tak aby końcowy koszt był kompletny i spójny.
KOSZTY WEWNĘTRZNE SZŚ
1. Koszty inwestycji KI
Dotyczą działań związanych z wdrażaniem ISO 14001 oraz z realizacją działań programu środowiskowego. W tej pozycji znajdą się koszty zakupu maszyn i urządzeń, koszty budowy lub przebudowy obiektów, prace badawcze, szkolenie pracowników. Zaliczysz tu również koszty spłaty odsetek od zaciągniętych kredytów inwestycyjnych.
2. Koszty urządzeń ochronnych KU
Są to koszty, które wynikają z eksploatacji urządzeń dodatkowo zakupionych lub zmodernizowanych, jako realizacja działań z programu środowiskowego (PŚ).
Zaliczysz tu koszty:
- zwiększenia amortyzacji technologii ekologicznej,
- materiałów dodatkowo zużywanych w związku z realizacją PŚ,
- zużycia energii przez dodatkowe urządzenia ochronne,
- związane ze zwiększeniem zatrudnienia,
- usług firm zewnętrznych, jakie pojawiły się w związku z PŚ, np. transport, utrzymanie urządzeń.
3. Koszty działań środowiskowych KD
Do tej kategorii kosztów zalicza się koszty działań powstałe w związku z funkcjonowaniem systemu ISO 14001 i realizacją PŚ.
Są to koszty:
- dodatkowego monitoringu - koszty funkcjonowania urządzeń kontrolno-pomiarowych,
- badań laboratoryjnych związanych z PŚ - koszty dodatkowych analiz i badań środowiskowych,
- utrzymania dodatkowych stref ochronnych wokół własnych ujęć wody, oczyszczalni ścieków, składowisk odpadów,
- składowania odpadów to dodatkowe koszty przechowywania, transportu, przeładunku odpadów, koszty dodatkowych zbiorników,
- oczyszczania gleby.
4. Koszty ogólne KO
Są to koszty ogólne działalności badawczo - rozwojowej, edukacyjnej oraz koszty poprawy wizerunku ekologicznego firmy związane z funkcjonowaniem ISO 14001.
Zaliczysz tu koszty:
- badawcze związane z wdrażaniem systemu, np. wstępny audyt lub przegląd środowiskowy,
- szkoleń związanych z ISO 14001 oraz realizacją PŚ,
- związane z organizacją systemu zarządzania, np. koszty dodatkowego zatrudnienia m. in. pracowników komórki zajmującej się systemem zarządzania środowiskowego, koszty premii, nadgodzin, dodatków motywacyjnych osób zaangażowanych we wdrażanie systemu, amortyzacja urządzeń przypisanych do komórki zarządzania środowiskiem, koszty materiałów i energii zużywanych przez tę komórkę, koszty dodatkowych usług obcych związanych z działalnością komórki zarządzania środowiskowego,
- poprawy wizerunku firmy - promocji i reklamy SZŚ, certyfikacji, publikacji informacji środowiskowych itp.
5. Opłaty KOP
W tej kategorii znajdą się koszty opłat ekologicznych, koncesji związanych z realizacją PŚ.
6. Koszty kredytowania KK
Są to koszty odsetek od kredytów przeznaczonych na wdrożenie SZŚ.
Dysponując powyższymi danymi, całkowity koszt wdrożenia i funkcjonowania SZŚ obliczysz korzystając ze wzoru:
KSZŚ = KI + KU + KD + KO + KOP + KK
Uwaga! Ważnym elementem kalkulacji kosztów jest właściwe wyliczenie poszczególnych kategorii oraz zebranie odpowiednich danych. Jeżeli bierzesz pod uwagę koszty np. monitoringu środowiskowego, to musisz wyliczyć różnicę wynikającą ze wzrostu kosztów związanych z ISO 14001. Jeżeli np. przed wdrożeniem ISO koszty roczne na monitoring środowiskowy wynosiły 15000 zł, a po wdrożeniu dane wskazują na 23000 zł, to do Twojej analizy koszty dodatkowego monitoringu będą wynosiły 23000 - 15000 = 8000 zł. O tyle więcej musisz zapłacić za monitoring. Różnica ta będzie wynikała z podjęcia dodatkowych działań wynikających z realizacji programu środowiskowego, realizacji celów środowiskowych itp.
Jeżeli np. będziesz korzystać z innych urządzeń produkcyjnych, w technologii tzw „czystej”, wymaga ona większych nakładów na monitoring.
Dochód z posiadania SZŚ
Drugą grupą danych, jakie możesz zgromadzić, są przychody związane z funkcjonowaniem systemu. Będą to m. in. dodatkowe zlecenia i kontrakty wynikające z posiadania systemu ISO 14001. Czasami jednym z elementów przetargowych jest posiadanie systemu zarządzania środowiskowego. W długiej perspektywie czasu również wartość akcji firmy może wzrastać ze względu na zrównoważony rozwój, uwzględniający dbałość o środowisko.
Ważną kwestią jest również ustalenie stałego gromadzenia danych finansowych związanych z ISO 14001. Jeżeli odpowiednio ustalone zostaną konta księgowe, zdobędziesz w stosunkowo prosty sposób niezbędne dane np. na koniec roku.
Taka analiza kosztów i zysków daje niezbędne podstawy do podejmowania odpowiednich działań, a czasem jest dobrym argumentem w ustalaniu działań firmy.