Nadmierny hałas jest jednym z głównych czynników oddziałujących w sposób negatywny na otaczające środowisko w tym głównie na ludzi. Czy wiesz, kiedy hałas może być szkodliwy oraz jakie są obecnie obowiązujące normy hałasu?

Gdzie szukać informacji?
Obowiązująca od 1 października 2001 r. ustawa Prawo ochrony środowiska [1] pod pojęciem emisji rozumie wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, m.in. energii, takich jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne.

Hałas zdefiniowano zaś jako dźwięki o częstotliwościach od 16Hz do 16000Hz.

Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w środowisku, zależnie od:

• źródła hałasu, 
• sposobu zagospodarowania,
• funkcji badanego terenu

określa rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku [2].

Dopuszczalny poziom hałasu zależny jest od funkcji terenu, określonej w planie zagospodarowania przestrzennego i sposobu jego zagospodarowania.
 

Uwaga! Dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska określa się dla terenów o charakterze chronionym np. dla terenu zabudowy mieszkaniowej, wypoczynkowo-rekreacyjnych, domów opieki, szpitali itp.

Nie ustala się dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenów leśnych, przemysłowych i użytków rolnych.

Normy hałasu
Uwzględniając powyższe uwagi na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej z usługami, dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez źródła przemysłowe nie może przekroczyć:

• 55 dB - w porze dnia (od godz. 6 - 22),
• 45 dB - w porze nocnej (od godz. 22 - 6).

Dla terenów zabudowy jednorodzinnej i wielogodzinnego pobytu dzieci i młodzieży, w tym szkół i przedszkoli:

• 50 dB - w porze dnia,
• 40 dB - w porze nocnej.

Najbardziej rygorystyczne normy ustalono dla obszarów ochrony uzdrowiskowej i terenów szpitali poza miastem:

• 40 dB w porze dnia,
• 30 dB w porze nocnej.

Nieco inaczej określono dopuszczalne poziomy hałasu emitowane przez drogi oraz linie kolejowe i tramwajowe. Poziomy te są wyższe niż dopuszczalne dla źródeł przemysłowych o 5 do 10 dB w zależności od pory (dzień lub noc) oraz rodzaju obszaru chronionego.

Kiedy hałas jest uciążliwy?
Przy ocenie hałasu należy pamiętać, że jego odbiór jest bardzo subiektywny. Między innymi zależy od wieku i stanu zdrowia odbiorcy oraz rodzaju dźwięku (muzyka, jednostajny stukot itd.). Przyjmuje się podział hałasu (dźwięku) słyszalnego na pięć grup w zależności od jego poziomu [3].

Uwaga! Długotrwałe działanie na człowieka hałasu o poziomie powyżej 85 dB może powodować powstawanie uszkodzeń słuchu oraz zaburzenia układu krążenia. Osoby narażone na ponadnormatywne oddziaływania częściej wpadają w stan nadmiernego pobudzenia nerwowego, mają także problemy ze skupianiem uwagi i snem.

Komu zgłosić przekroczenia?
Jeżeli Instalacje działające w Twojej firmie emitują nadmierny poziom hałasu, musisz liczyć się z tym, że zainteresowany złożeniem skargi może zwrócić się z nią do:

• Starostwa Powiatowego (w przypadku dużych miast do Urzędu Miejskiego),  
• Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska
• a także do Policji lub Straży Miejskiej.

Jeżeli stwierdzone zostanie przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dnia lub w porze nocy, Starosta (lub Prezydent Miasta) jest zobowiązany wydać decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego do środowiska przez Twój zakład. Po okresie 6 miesięcy Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przeprowadzi pomiary kontrolne hałasu emitowanego do środowiska przez instalacje Twojego zakładu i sprawdzi, czy nie nastąpiły przekroczenia ustalonych wartości.
W przypadku braku reakcji na skargę ze strony Starostwa (Prezydenta Miasta) lub Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, zainteresowany może złożyć kolejną skargę do odpowiednio:

• Wojewody lub 
• Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Ministerstwie Środowiska.

Jakie grożą kary za przekroczenia?
W przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości normatywnych poziomów hałasu, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska naliczy kary pieniężne (tzw. karę biegnącą liczoną od momentu stwierdzenia przekroczeń do czasu stwierdzenia ich braku), których celem jest zobligowanie Twojego zakładu do wykonania prac ograniczających emisję ponadnormatywnego poziomu hałasu. Musisz wiedzieć, że Inspektor może wstrzymać pracę urządzeń powodujących emisję ponadnormatywnego hałasu do środowiska.

Uwaga! Wysokość kar jest różna i zależy od pory dnia oraz wielkości przekroczenia. Waha się od 8,55 do 38,49 zł za każdy decybel za dobę.

Spis przydatnych aktów prawnych i publikacji:

1. Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627 ze zmianami – obowiązuje od 1 października 2001 r.).
2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z 29 lipca 2004 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2004 r. nr 178, poz. 1841).
3. Sadowski J.: Akustyka w urbanistyce, budownictwie i architekturze. Wyd. Arkady, Warszawa 1971 r.

Serdecznie pozdrawiam
Małgorzata Latawiec

redaktor e-lettera
specjalisty ds. ochrony środowiska