Nadzór budowlany nie ma prawa stwierdzać obowiązku podlegania dozorowi technicznemu. Kompetencje te zarezerwowane są wyłącznie dla Urzędu Dozoru Technicznego (UDT). Ma on jednak prawo żądać od Ciebie wyjaśnień, czy instalacja podlega dozorowi technicznemu.
Zgodnie z ustawą o dozorze technicznym dozorowi temu podlegają urządzenia techniczne w toku ich projektowania, wytwarzania, naprawy i modernizacji, obrotu oraz eksploatacji.
Urządzenia techniczne to urządzenia, które mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz mienia i środowiska wskutek:
- rozprężenia cieczy lub gazów znajdujących się pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego,
- wyzwolenia energii potencjalnej lub kinetycznej przy przemieszczaniu ludzi lub ładunków w ograniczonym zasięgu,
- rozprzestrzeniania się materiałów niebezpiecznych podczas ich magazynowania lub transportu.
Przykładowe typy instalacji i urządzeń, które podlegają dozorowi technicznemu:
- maszyny służące do przemieszczania osób lub ładunków w ograniczonym zasięgu (wciągarki i wciągniki, suwnice, żurawie itd.),
- rurociągi przesyłowe i technologiczne do materiałów niebezpiecznych o właściwościach trujących, żrących i palnych pod nadciśnieniem wyższym niż 0,5 bara i średnicy nominalnej większej niż DN 25 itd.
- zbiorniki bezciśnieniowe i zbiorniki o nadciśnieniu nie wyższym niż 0,5 bara, przeznaczone do magazynowania materiałów niebezpiecznych o właściwościach trujących lub żrących,
- urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych.
W wielu przypadkach posadowienie takich urządzeń wymaga przeprowadzenia całej procedury budowlanej zakończonej zawiadomieniem organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy lub uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Co budzi wątpliwości organu nadzoru budowlanego?
Czy organ nadzoru budowlanego ma uprawnienia do badania, czy jako inwestor posiadasz decyzję Urzędu Dozoru Technicznego o dopuszczeniu przedmiotu inwestycji do eksploatacji i uzależnianie dopuszczenia inwestycji do użytkowania (pozwolenie lub przyjęcie zgłoszenia) od posiadania takiej decyzji UDT? Sprawa powyższych wątpliwości trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ organ nadzoru budowlanego zażądał od inwestora decyzji UDT.
Sąd po analizie materiału sprawy stwierdził, że tylko i wyłącznie do organu dozoru technicznego należy ocena co do kwalifikacji realizowanej inwestycji pod względem konieczności uzyskania decyzji o dopuszczeniu do eksploatacji. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego nie może nakładać na stronę obowiązku przedłożenia takiej decyzji, bo sam nie może oceniać, czy taka decyzja będzie w ogóle wymagana.
Organ nadzoru budowlanego dochodząc swoich racji powołał się na art. 57 prawa budowlanego, który określa, jakie dokumenty ma obowiązek dołączyć inwestor do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Jest to cały szereg dokumentów jak np. oryginał dziennika budowy oraz protokoły badań i sprawdzeń.
Na czym polegał błąd organu nadzoru budowlanego?
Z obowiązku dołączenia właśnie protokołów i sprawozdań organ nadzoru budowlanego wywiódł obowiązek dołączenia decyzji UDT. Sąd nie zgodził się z tą opinią. Nie można decyzji UDT traktować jako protokół badań lub sprawdzeń. Zdanie nadzoru budowlanego nie jest jednak pozbawione sensu. Błędny był tylko zakres żądania.
Nadzór budowlany powinien zwrócić się do inwestora, aby ten przedstawił w ramach art. 57 prawa budowlanego protokół badań i sprawdzeń, czy jego instalacja podlega przepisom ustawy o dozorze technicznym. A jeżeli tak, to czy spełnia wymogi zezwalające na jego eksploatację. Do organu dozoru technicznego będzie należała jednak ocena co do kwalifikacji realizowanej inwestycji pod względem konieczności uzyskania decyzji o dopuszczeniu przedmiotu inwestycji do eksploatacji.
A zatem gdy zawiadamiasz o zakończeniu budowy obiektu budowlanego (występujesz o decyzję – pozwolenie na użytkowanie), który stanowi jednocześnie urządzenie techniczne objęte dozorem technicznym (podlegające dozorowi technicznemu), obowiązany jesteś załączyć do tego zawiadomienia "protokół badań i sprawdzeń" czyli potwierdzenie sprawdzenia dokonywane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego czy faktycznie i w jakim zakresie urządzenia te podlegają pod dozór sprawowany przez UDT.
Podstawa prawna:
- Wyrok z 31 stycznia 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie II OSK 267/06.
- Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.).
- Ustawa z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. z 31 grudnia 2000 r. nr 122, poz. 1321 ze zm.).