• Jeśli  posiadasz piec, w którym spalasz paliwa stałe, jesteś przy okazji wytwórcą popiołów i żużli. Jak możesz je najkorzystniej zagospodarować?

W Polskim katalogu odpadów żużel w postaci odpadów z procesów termicznych w tym odpadów z elektrowni i innych zakładów energetycznego spalania paliw zaklasyfikowany jest jako odpad.
Spalając paliwa stałe stajesz się wytwórcą odpadów:

• typu żużel paleniskowy i pył  z kotłów o kodzie 10 01 01 lub
• w postaci mieszanek popiołowo – żużlowych z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych o kodzie 10 01 80.

Jak możesz postąpić z żużlem?
Najtańszym, prawie darmowym sposobem pozbycia się tych odpadów jest przekazanie ich w celu wykorzystania do własnych potrzeb osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej, nie będących przedsiębiorcami. Zezwala na to rozporządzenie wykonawcze do ustawy o odpadach. Dla kodu 10 01 80 w całości, a dla kodu 10 01 01 tylko w odniesieniu do żużli. Nie wolno więc w taki sposób zagospodarować odpadu w postaci popiołu o tym kodzie.
Transport tych odpadów do ich miejsca wykorzystania nie nakłada na odbierającego odpady  zezwolenia na prowadzenie działalności ani w zakresie transportu ani w zakresie odzysku. Rozporządzenie narzuca jedynie na niego obowiązek wykorzystania odebranych żużli w procesie odzysku R14 czyli inne działania polegające na wykorzystaniu odpadu w całości lub części.

Żużle odbiorca może przykładowo wykorzystać do utwardzania powierzchni, dróg i placów podbudowy terenu lub  jako wypełniacz do budowy fundamentów.  

Odbiorca nie musi prowadzić ewidencji ilościowej otrzymanego żużlu i popiołów, Ty jednak nie jesteś zwolniony z przekazania odpadu na karcie przekazania. W rozporządzeniu nie ma nakazu, by dany żużel przekazany na cele własne musiał spełniać określone w budownictwie normy.

Co jeszcze możesz zrobić z żużlem?
Wytworzone w procesie spalania żużle możesz również wywieźć na lokalne składowisko odpadów. Ceny za jedną tonę kształtują się wg cenników ustalanych indywidualnie dla danego składowiska – są to kwoty rzędu kilkudziesięciu złotych.

W cenie składowania jaką kasuje składowisko wliczona jest opłata za gospodarcze korzystanie ze środowiska – składowane odpadów.

Przekazanie żużli do dalszego zagospodarowania
Popioły i żużle w przeważającej większości poddawane są procesom odzysku, a w mniejszym stopniu są składowane i unieszkodliwiane, dlatego możesz również za odpowiednią opłatą, przekazać żużle przedsiębiorcy zajmującemu się jego dalszym zagospodarowaniem. Cenniki za tonę kształtowane są indywidualnie – od kilku do kilkudziesięciu złotych.
Żużel jest chętnie pozyskiwany, gdyż po przeprowadzeniu odpowiednich badań przez akredytowane laboratorium, po odpowiedniej obróbce, tak by spełniał dane normy, w zależności do czego będzie wykorzystywany, ma szerokie zastosowaniem na rynku budowlanym.

Jeśli ty opłacisz badania, udoskonalisz proces jego wytwarzania i wykażesz, że żużel wytworzony przez Ciebie spełnia normy wymagane w budownictwie, odpad ten może stanowić dodatkowy dochód zamiast być źródłem wydatków na jego utylizację. Oczywiście ilości odpadu muszą być znaczne, aby inwestycja się opłaciła. 

Zagospodarowanie żużli i popiołów
Popiół lotny i żużel to odpady paleniskowe stosowane do produkcji kruszywa sztucznego o nazwie piasek żużlowy. Prawo budowlane dopuszcza do wykorzystania w budownictwie żużlu i popiołu do produkcji kruszywa, dla których przeprowadzono:

• cyklicznie badania fizyko-chemiczne, 
• badania zgodności z wymaganiami Polskich Norm oraz 
• Atest Higieniczny.

Badania te mają za zadanie potwierdzić, że kruszywo może być stosowane w szeroko rozumianym drogownictwie np. do: 

• budowy nasypów drogowych,
• prac kanalizacyjnych, 
• podbudowy pod kostkę brukową, 
• produkcji materiałów budowlanych (jako wypełniacz).
  Możesz też ograniczyć wytwarzanie żużli przez udoskonalanie technologii spalania paliw stałych. Na rynku dostępne są inhibitory chemiczne poprawiające proces spalania. Są przeznaczone do wszystkich rodzajów kotłów, mają m.in. na celu zapobiegnięcie niekorzystnemu zjawisku żużlowania komory paleniskowej.

Podstawa prawna:

1. Ustawa z 27 kwietnia 2001 r.  o odpadach (Dz.U. z 2001 r. nr 62, poz. 628 ze zm.).
2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1206). 
3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. z 2006 r. nr 75, poz. 527).
4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. z 2006 r. nr 49, poz. 356).